Etnološko odeljenje Narodnog muzeja Valjevo, već treću godinu istražuje različite segmenate društvenog života valjevskg kraja tokom 20. veka. Kao i prethodne godine i ovogodišnji Projekat Podrinje - porodične i kolektivne svetkovine u valjevskom i bijeljinskom kraju bio je podržan sredstvimaMinistarstva kulture i informisanja RS.
Za razliku od prethodnih, ovogodišnje istraživanje bilo je, u okviru republičkog projekta Podrinje, prošireno i na susedne podrinske oblasti Jadra i Semberije (Republika Srpska). Stručni tim muzeja koji je vodila etnolog Gordana Pajić, prikupljao je građu o preslavama, seoskim slavama i vašarima. Pored religijskog karaktera ovi običaji imaju i karakter društvenih običaja, pa je u tom kontekstu ovo istraživanje nastavak već započetog istraživanja. Ovi aspekti su se uvek preplitali a u zavisnosti od opštih društvenih okolnosti, jedan ili drugi je dobijao na značaju, a uvek su u vezi sa velikim hrišćanskim (pravoslavnim) praznicima. Istraživački akcenat je stavljen upravo na procese promena i transformaciju običaja.
Aktivnosti na projektu podrazumevale su prethodni kabinetski rad (istraživanje postojeće literature, stare štampe, skeniranje dokumenata i fotografija), a potom terenski rad (realizovan tokom leta i jeseni), koji je podrazumevao: direktan uvid, intervjue,fotografsko i video snimanje, a koji je pružio i najviše informacija.
Prikupljena građa je sistematizovana i obrađena. NJu čini preko 400 snimljenih fotografija, 11 video zapisa u naseljima u kojima je obavljan terenski rad a to su Prijezdić, Skadar, Stave,Jovanja, Brankovina, Valjevska Kamenica, Pecka, Jelav (Loznica), Zagoni i Dragaljevac (Bijeljina).
Za potrebe projekta korišćena je i foto dokumentacijaEtnografskog muzeja u Beogradu i Narodnog muzeja u Šapcu. Prikupljena građa može da koristi za dalja istraživanja ali i u interaktivnim programima sa lokalnom zajednicom, kao što su: kreativne radionice (sa predškolskim i školskim uzrastom) i tematska predavanja( sa starijim uzrastom) , a doprinelo bi i očuvanju običaja i tradicionalnih oblika komunikacije.
Običaji se, dakle, transformišu u skladu sa novim ekonomskim i društvenim okolnostima ali se ne napuštaju, već se na različite načine interpretiraju i trpe promene u skladu sa sveukupnim promenama u društvu.
Ovaj Projekat stručnoj i široj javnosti predstavljamo izložbom: Porodične i kolektivne svetkovine-primeri transformacije običaja u valjevskom kraju i susednim podrinskim oblastima i filmom: Vidimo se za molitvu uGalerijiNarodnog muzeja Valjevo, četvrtak, 15. decembar 2016. godineu 19.00časova.
