U dolini reke Jablanice, sakrivena u borovoj šumi, blizu najviše kote brda, nalazi se crkva brvanara u selu Jablanica, oko 25 kilometara udaljena od centra Zlatibora. Crkva sagrađena 1838. godine, posvećena Pokrovu Presvete Bogorodice, bila je mesto okupljanja naroda i simbol zaštite od Turaka.
Crkva je malih dimenzija, dužine 9.5 metara i širine 5.25 metara, građena od brvna crnog bora, sa strmim krovom od šindre (cepane jelove ili hrastove daske postavljene jedna preko druge). Sastoji se od pravougaone, jednobrodne osnove sa polukružnom oltarskom apsidom i predstavlja značajan dokaz graditeljskog umeća. Kroz vrata ukrašena zanimljivom ornamentikom ulazi se u prostoriju podeljenu ikonostasnom pregradom na zaokrugljeni olatar i naos. Od starog ikonostasa sačuvane su Carske dveri, nastale po izgradnji hrama, koje se pripisuju Sretenu Protiću Molerovoću, zografu iz Negrišora (Dragačevo) i prestone ikone, dar četvorice priložnika, koje je 1851. naslikao Dimitrije Posniković. Sačuvane su ikone Isusa Hrista, dar Save Rajevića, Presvete Bogorodice sa Isusom Hristom, dar Radovana Rajevića i ikona Svetog Vasilija Ostroškog sa svetim Jovanom Krstiteljom, prilog Pavela Didanovića.
Pored crkve je drveni zvonik, kao i sobrašice (sobre, sofre).Ove male drvene građevine su podizali dobrostojeći ljudi tog vremena kako bi ih sa svojim gostima koristili za odmor tokom crkvenih sabora i praznika. Pojedine sobrašice su potpuno zatvorene, dok su ostale u obliku tremova, nisko odignute od tla, na direcima. Na sredini svake je sto, a klupe za sedenje su oko njega. Na jednoj od sačuvanih, verovatno najstarijoj, pronađena je bojom zapisana godina 1840.
Crkva u Jablanici je 1949. godine zaštićena kao kulturno dobro od velikog značaja za Republiku Srbiju.
U okviru programa prekogranične saradnje između Srbije i Crne Gore Evropska unija je finansirala je obnovu crkve u Jablanici.
Pored 177.000 evra donacije EU, partneri u obnovi crkve u Jablanici bili su i Eparhija budimljansko – nikšićka, Turistička organizacija Plužine i Opština Čajetina. Za dve godine, koliko je trajala obnova, urađena je restauracija crkve u Jablanici, zamenjen krov parohijskog doma, obnovljene su postojeće i napravljeno pet novih sobrašica, postavljena su dva nova vidikovca, urađen pristupni put, ograđen čitav kompleks i opremljen turističkom signalizacijom. Izrađena je i internet prezentacija crkve i štampani turistički vodiči.
Obnovom crkve u Jablanici, ona je uvrštena u turističku ponudu Zlatiborskog kraja, a u porti crkve organizovane su mnogobrojne manifestacije. Povećanje broja turista koji dolaze u Jablanicu naročito doprinosi zadržavanju mladih na selu.
foto: srbija-projektieu.rs
