fbpx

U srcu Lužničke doline - Bela crkva Karanska

U srcu Lužničke doline - Bela crkva Karanska

U srcu Lužničke doline, na 16 -om kilometru od Užica, u selu Karan nalazi se jedan od najstarijih srednjovekovnih spomenika kulture užičkog kraja, odmah posle crkve Svetog Ahilija u Arilju - Bela crkva Karanska. Dobro je očuvana i ima status kulturnog dobra velikog značaja. Svetinju posvećenu Blagovestima podigao je župan Petar Brajan, vladar iz dinastije Nemanjića kome je ova oblast poverena na upravljanje. Crkva je sagrađena u periodu 1340. - 1342. godine i predstavlja jednu od prvih nemanjićkih zadužbina. Vekovima je ova crkva bila središte duhovnog i kulturnog života, temelj prosvetiteljstva i pismenosti Lužničke doline..

Početkom 17. veka u Beloj crkvi Karanskoj počinje sa radom prepisivačka škola. U tom periodu nastaje i Karansko jevanđelje koje je ispisao pop Vuk. Njegov trogodišnji prepisivački rad završen je 1608. godine. Kao jedan od najlepših pisanih dokumenata naše istorije, proglašeno je za kulturno dobro velikog značaja. Vrsni poznavaoci tvrde da se Karansko jevanđelje po svojoj lepoti nalazi odmah iza Miroslavljevog jevanđelja. Zbog velike opasnosti da bude uništeno u ratnim sukobima preneto je u manastir Nikolje u Ovčarsko - kablarskoj klisuri gde se danas čuva.

O vremenu gradnje naše crkve svedoče i freske. Ovde se nalazi najmlađi lik cara Dušana, lik kraljice Jelene i njihovog sina Uroša. Na zidovima crkve u Karanu nalaze se i freske župana Brajana i članova njegove porodice. Smatra se da su freske radili sveštenik Georgije Medoš i jeromonah Jovan. Po podacima Milanina Kašanina, ovde postoje 73 sačuvane freske. Najznačajnija freska Bele crkve jeste Bogorodica Trojeručica. Jedinstvena je po tome što ima dve leve ruke koje se vide ispod plašta, a iste su veličine kao i desna u kojoj drži Hrista. Bogorodica Trojeručica je jedna od prvih fresaka oslikanih u tehnici freskoslikarstva. od Turaka je skrivana tankim slojem maltera, a otkrivena je sasvim slučajno. Smatra se najznačajnijim prikazom Bogorodice Trojeručice posle one koja se nalazi u Hilandaru. U crkvi je sačuvan i zidani ikonostas.

O prisustvu Rimljana u ovom kraju svedoče i nalazi koji su otkriveni arheološkim iskopavanjem 1975. godine u porti Bele crkve. Ovde je formiran Lapidarijum - bogata kolekcija dobro očuvanih rimskih nadgrobnih spomenika koji su nekada pripadali jednoj većoj nekropoli. Lapidarijum je podignut 1986. godine. Iz natpisa na spomenicima može se zaključiti da se radi o ličnostima ilirskog porekla iz 2. i 3. veka nove ere.

Podeli ovu vest

29/04/2014 0 comment

" Ravnoapostolni Sava, prvi srpski arhiepiskop, kao mladi knez zamonašio se u ruskom svetogorskom manastiru, Srbin Kiprijan postao je ruski mitropolit, kao i Pahomije Logofet, i mnogi drugi podvižnici. Moskovski carevi davali su gramate srpskim manastirima i vladikama da dolaze u Moskvu, gde su dobijali dragocenosti, crkvene knjige, sasude, zlato ...

31/03/2025 0 comment

Kada se približavate manastiru Visoki Dečani pogled na okolna brda posebno će vas očarati. Brda obrasla pitomim kestenom sa bujnom i velikom krošnjom ...

20/08/2024 0 comment

Ovaj manastir nalazi se u Pridvorici, 28 km jugoistočno od Ivanjice i građen je u 12 veku. Po arhitektonskim karakteristikama tipičan je predstavnik ...

14/02/2025 0 comment

Jedna od najpoznatijih slika srpske umetnosti, Kosovka devojka, Uroša Predića (1857-1953.) biće izložena u Konaku kneginje Ljubice u Beogradu, 15. i ...

14/02/2025 0 comment

Sveti Trifun je bio siromašni guščar iz Frigije,obdaren isceljiteljskim moćima,zbog kojih je bio čuven već od mladosti. U vreme njegove mladosti ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti