Memorijal Nadežde Petrović najstarija je i jedna od najznačajnijih likovnih manifestacija na prostrorima nekadašnje Jugoslavije.Osnovan 1960. godine, jedinstven je živi spomenik Nadeždi Petrović (1873.Čačak - 1915. Valjevo) koji na specifičan način produžava njena umetnička i ljudska opredeljenja.

Memorijal, što znači sećanje, imao je osnovni zadatak da poštuje izvorne, etičke i estetičke, principe životnog dela Nadežde Petrović, začetnika srpske moderne umetnosti, pionira u formiranju javne likovne scene (inspirator i organizator prvih izložbi, kolonija, udruženja likovnih umetnika, škola...), velikih srpskih patriota ali i pobornika ideje jogoslovenskog kulturnog jedinstva.

Za četiri i po decenije, koliko već i traje, memorijal i Umetnička galerija "Nadežda Petrović" dali su Čačku, ne samo posebno uočljivu dimenziju kojom je njegova kulturna fizionomija postala zanimljiva i upečatljiva, već značajno mesto u savremenoj likovnoj (vizuelnoj) umetnosti. Takvo, renomirano, mesto na aktuelnoj likovnoj sceni Memorijal Nadežde Petrović izborio je insistiranjem na visokom kvalitetu i doslednom praksom poštovanja, od Nadežde nasleđenih umetničkih i političkih koncepcija. Njena misao o likovnoj umetnosti kao sredstvu najotvorenijih komunikacija među ljudima, inspirisala je organizatore Memorijala i odredila njegov karakter.

Kako umetnost, kao vitalna disciplina ljudskog duha, prati čovekovu sudbinu i održava sve njene mane, to i Memorijal, kao jedan vid (ne)mogućeg institucionalizovanja umetnosti, odslikava društvene promene, zbog čega su se vremenom menjali i neki principi njegovog organizovanja: od revijalnih preko salonskih do selektorskih, tematskih izložbi.

Sto godina posle nadeždinog angažovanja na srpskoj likovnoj i društvenoj sceni susrećemo se sa gotovo svim egzistencijalnim pitanjima državnosti, nacionalnog i kulturnog identiteta, odnosno priznavanja i prepoznavanja autentičnosti.